LAMİNE
diş kaplama

Lamine kaplama dişin ön yüzünü ve çoğu durumda kesici kenarını örter. Ağız dışında, tek parça seramikten üretilir ve adeziv reçineyle dişe yapıştırılır.

Klinik olarak asıl önemli fark, dişin ne kadarının işleme girdiğidir. Lamine dişin bir yüzünü yeniler; kron ise dişi çepeçevre sarar. Bu fark, ne kadar doğal doku kaldırılacağını belirler ve alttaki diş sağlamken lamine tercih edilmesinin başlıca sebebidir.

Lamine kaplamaların çoğu ya feldspatik porselenden ya da lityum disilikat cam seramikten yapılır. İkisi de cam esaslı seramiktir; minenin ışığı geçirme biçimine benzemelerini sağlayan da budur.

Feldspatik porselen teknisyen tarafından kat kat işlenir ve çok ince yapılabilir. İç renk geçişleri ve yüzey karakteri üzerinde en fazla kontrolü verir; bu yüzden komşusunda doğal dişlerin bulunduğu ön bölge vakalarında sık tercih edilir.

Lityum disilikat preslenir veya kazınarak üretilir ve daha dayanıklıdır, dolayısıyla biraz daha zorlayıcı durumları taşıyabilir. İnce feldspatik çalışmaya göre ışığı daha az geçirir; dayanım ile optik davranış arasındaki bu denge her vakada ayrıca değerlendirilir.

Lamine, yapısal olarak makul durumdaki dişlerin görünümüyle ilgilenir. Genellikle sorun biçim, oran, aralık, kenar aşınması veya beyazlatmaya yanıt vermemiş bir renk olduğunda değerlendirilir.

Porseleni dişin ön yüzüne yapıştırmanın ya kalıcı olmayacağı ya da yanlış sorunu tedavi edeceği durumlar vardır. Bunları başlamadan önce fark etmek, tekniğin herhangi bir aşamasından daha önemlidir.

İlk randevu, lamine kaplamanın gerçekten uygun olup olmadığını belirler. Dişlerin ve dişetlerinin durumu, dişlerin kapanışta ve hareket sırasında nasıl temas ettiği, ve hastanın tam olarak neyi değiştirmek istediği değerlendirilir.

Son madde üzerinde net olmakta fayda var. “Daha düzgün” ile “daha beyaz” birbirinden çok farklı tedaviler tanımlar; dişlerden değil dişeti seviyesinden kaynaklandığı anlaşılan bir talep ise tamamen başka bir yere gider.

Bu aşamada kayıt alınır — fotoğraflar ve ölçü ya da dijital tarama — çünkü planlama koltukta değil bu kayıtlar üzerinde yapılır.

Önerilen biçim, hiçbir dişe dokunulmadan önce tasarlanır. Diş genişliği ve boyu, herkese aynı şekilde uygulanan bir orana göre değil, yüzdeki referans noktalarına göre belirlenir; çünkü yüzler simetrik değildir ve kusursuz simetri genellikle yapay görünür.

Plan sonra mumla veya dijital olarak oluşturulur ve geçici bir prova olarak ağza aktarılabilir. Böylece biçim, hâlâ geri dönülebilir durumdayken görülür ve düzenlenir — bu sıralamanın amacı da tam olarak budur.

Lamine kaplamaların çoğunda, porselenin dişi kalın göstermeden oturabilmesi ve kenarın dişetiyle temiz birleşebilmesi için az miktarda mine kaldırılır.

Miktar önceden belirlenmez, planlanan biçime göre yönlendirilir; provanın önce gelmesinin nedeni de budur. Dişlerin zaten dar veya aşınmış olduğu bazı vakalarda çok az aşındırma gerekir, hatta gerekmez. Özellikle koyu renkli dişlerde daha opak porselen gerektiğinden daha fazla yer açmak gerekebilir.

Aşındırma ile yapıştırma arasında genellikle geçici laminalar takılır. Hazırlanmış dişleri korurlar ve planlanan biçimin günlük kullanımda denenmesini sağlarlar: konuşurken, yemek yerken ve dişleri diş hekimi lambası altında değil olağan ışıkta görürken.

Boy veya biçimdeki her düzenleme en kolay bu aşamada yapılır; geçicilerde yapılan değişiklikler porselen bitirilmeden önce laboratuvara iletilebilir.

Biten laminalar önce yapıştırıcı kullanılmadan denenir; uyum, komşu dişlerle temas, kenar bütünlüğü ve renk kontrol edilir. Düzeltmeler bu aşamada yapılır.

Yapıştırma kontrollü bir adeziv işlemdir: hem porselen hem diş yüzeyi ayrı ayrı hazırlanır, reçine siman uygulanır, lamina yerleştirilir ve ışıkla sertleştirilir. Bu aşamada izolasyon ve nem kontrolü, bağlantının ne kadar dayanacağını doğrudan etkiler.

Ardından kapanış hem kapanırken hem yanal hareketlerde kontrol edilir; çünkü yüksek kalan veya harekette engel oluşturan bir lamina, tasarlanmadığı bir yük altında kalır.

Belirgin biçimde yapay görünen laminalar genellikle aynı özellikleri taşır: tek düze opaklık, her dişte tekrarlanan aynı biçimler, dokusuz düz yüzeyler ve doğalda karşılığı olmayan bir açıklık.

Doğal mine tek düze değildir. Kesici kenarda dişeti bölgesine göre daha fazla ışık geçirir, ışığı yakalayan ince yatay yüzey dokusu taşır ve komşu dişler biçim ve renk olarak birbirinden hafifçe ayrılır. Bir orta kesici, komşusunun ayna görüntüsü değildir.

Bu değişkenliği yeniden üretmek klinik olduğu kadar laboratuvar becerisidir; teknik olarak sorunsuz iki lamina setinin bambaşka görünebilmesinin başlıca sebebi de budur.

Tipik bir tedavi; muayene ve kayıt randevusu, geçicilerin takıldığı aşındırma randevusu ve yapıştırma randevusundan oluşur. Laboratuvar çalışması bu randevuların arasında yürütülür.

İstanbul dışından gelen hastalar için bu genellikle tek bir konaklama içinde iki ziyaret olarak planlanır; aralarında laboratuvar aşaması için birkaç gün bırakılır.

Laminalar doğal dişler gibi temizlenir: günde iki kez fırçalama ve diş aralarının temizlenmesi; porselenin dişle birleştiği dişeti kenarına özellikle dikkat edilir.

Porselen doğal mine gibi renklenmez; ancak doğal diş ve yapıştırma çizgisi renklenebilir, dolayısıyla kahve, kırmızı şarap ve tütün konusundaki genel öneri geçerliliğini korur.

Diş sıkan veya gıcırdatan herkese genellikle gece plağı önerilir. Önlenebilir kırıkların en sık nedeni, dişlerin ambalaj açmak veya sert cisim ısırmak için kullanılmasıdır.

Yapıştırılmış porselen laminalarla ilgili yayımlanmış takip çalışmaları, on yıllık sürede yüksek kalan sağkalım oranları bildiriyor. Ancak sonuçlar çalışmalar arasında değişiyor ve büyük ölçüde vaka seçimine, adeziv bağlantının kalitesine ve diş sıkma gibi alışkanlıklara bağlı.

Lamine bir restorasyondur, kalıcı bir durum değil. Yenilenmesi gerekebilir ve o noktadan sonra alttaki diş her hâlükârda bir restorasyona ihtiyaç duyar.

Her restoratif tedavinin bir bedeli vardır ve bunlar tedaviden sonra değil önce konuşulur.

Lamine, birkaç seçenekten biridir ve her zaman en az müdahaleci olan değildir.

Bu iki tedavi sıklıkla birbirinin alternatifi gibi sunulur; oysa farklı klinik sorulara yanıt verirler.

Lamine, yapısal olarak sağlam bir dişin ön yüzünü yeniler ve az mine kaldırır. Zirkonyum restorasyon ise bir krondur: dişi tümüyle örter ve belirgin biçimde daha fazla aşındırma gerektirir, ancak halihazırda önemli ölçüde doku kaybetmiş bir dişi yeniden inşa eder.

Belirleyici olan genellikle hedeflenen görünüm değil, dişin durumudur. Yeniden biçimlendirilmesi gereken sağlam bir diş lamine vakasıdır. Çok dolgulu, kanal tedavili veya kırılmış bir diş genellikle değildir.